Nếu bạn chưa chắc khách có chịu mua món hàng của mình không, bán qua mạng vài tháng trước là cách thử rẻ hơn nhiều so với thuê mặt bằng. Nhưng bán qua mạng không miễn phí như người ta hay nghĩ, và với những món cần sờ, cần thử, cần mua gấp, chỉ có cửa hàng thật mới cho bạn câu trả lời đúng.
Chào bạn, đây là Nhà Bán Lẻ. Có một chị bán quần áo ở Cần Thơ kể với mình rằng chị bán qua mạng từ phòng ngủ gần hai năm rồi mới dám mở tiệm. Lúc mở, chị biết chính xác khách mặc cỡ gì, thích màu gì, ở những phường nào. Nhưng chị cũng thừa nhận hai năm đó chị gần như không có buổi tối nào rảnh. Tập này mình cân hai con đường ấy.
Bán qua mạng trước thì thử được điều gì?
Điều quý nhất bán qua mạng cho bạn là biết món hàng có người chịu trả tiền hay không, trước khi bạn ký hợp đồng thuê. Người ta bấm thích thì chưa nói gì, người ta chuyển khoản mới là tín hiệu thật.
Bạn cũng học được mẫu nào bán chạy, cỡ nào hay hết, màu nào nằm im. Những điều này giúp đợt nhập hàng đầu tiên cho cửa hàng sau này sát hơn rất nhiều.
Còn một thứ ít người để ý: địa chỉ giao hàng. Nếu sau vài tháng bạn thấy đơn tập trung ở vài phường, đó là gợi ý mạnh cho vị trí mở tiệm.
Nhưng cũng phải nói thẳng, khách mua qua mạng và khách đi ngang cửa tiệm là hai nhóm người khác nhau. Bán qua mạng tốt không đảm bảo tiệm sẽ đông, vì người trong khu có thể chưa từng thấy trang của bạn.
Những chi phí ẩn của việc bán qua mạng
Chi phí lớn nhất là thời gian của chính bạn. Trả lời tin nhắn, nhiều khi lúc mười một giờ đêm, chụp ảnh, viết bài, gói hàng, ra bưu cục hay chờ người giao đến lấy. Nếu bạn còn đi làm thêm, những giờ này rút từ giấc ngủ và từ gia đình.
Tiếp theo là phí giao hàng và hàng hoàn. Khách không nhận hàng, khách đổi cỡ, hàng bị móp trên đường, mỗi lần như vậy bạn mất tiền hai chiều. Với hàng giá trị thấp, vài đơn hoàn có thể ăn hết lời của cả chục đơn thành công.
Rồi tới chuyện được nhìn thấy. Trang mới rất khó có người xem nếu không trả tiền quảng cáo, và khoản đó dễ phình ra khi bạn sốt ruột.
Nên khi so với tiền thuê mặt bằng, hãy cộng hết những thứ này, kể cả tiền công của chính bạn. Bán qua mạng rẻ hơn, nhưng thường không rẻ như cảm giác ban đầu.
Loại hàng nào thật sự cần một cửa hàng?
Có những món người ta muốn cầm lên, thử, ngửi, nếm trước khi trả tiền. Giày dép cần đi thử, đồ lót và áo dài cần vừa người, mỹ phẩm cần thử màu trên da, nước hoa cần ngửi, trái cây cần nhìn tận mắt độ chín. Bán những món này qua mạng thì tỷ lệ đổi trả cao và khách do dự lâu.
Có những món người ta cần ngay: thuốc muỗi lúc chiều, bình gas, bóng đèn, sữa cho em bé lúc hết đột ngột. Không ai chờ giao hàng cho những món đó, họ đi bộ ra tiệm gần nhất.
Và có những món người ta mua vì trải nghiệm, như cà phê, trà sữa, đồ ăn vặt tại chỗ, hoặc vì muốn được tư vấn trực tiếp.
Nếu hàng của bạn thuộc những nhóm này, bán qua mạng chỉ thử được một phần. Có khi bạn cần một phiên bản nhỏ của cửa hàng thật để thử, chứ không phải một trang bán hàng.
Kết hợp hai cách khi vốn còn mỏng
Không nhất thiết chọn một trong hai. Nhiều người bắt đầu bằng một góc trong nhà làm kho, bán qua mạng, và cho khách hẹn giờ ghé xem hàng tận nơi. Cách này đủ để khách thử đồ mà chưa tốn tiền mặt bằng.
Một cách khác là thuê một quầy nhỏ ở chợ, một kệ ký gửi trong tiệm người quen cùng khách hàng mục tiêu, hoặc gian hàng ở các phiên chợ cuối tuần. Bạn học được cách khách phản ứng khi đứng trước món hàng thật, điều bán qua mạng không dạy được.
Cũng có người thuê chung mặt bằng với một tiệm khác, chia tiền thuê và chia ca đứng tiệm. Cách này đòi hỏi hai bên hợp tính và thoả thuận rõ ràng bằng giấy, nhưng giảm áp lực tiền rất nhiều.
Điểm chung của các cách này là chúng dễ rút lui. Nếu không ổn, bạn mất ít, và vẫn giữ được khách đã có.
Dấu hiệu cho thấy đã đến lúc mở cửa hàng
Dấu hiệu rõ nhất là khách bắt đầu hỏi địa chỉ để đến xem. Khi nhiều người muốn thấy tận mắt, cửa hàng sẽ giúp bạn chốt được những đơn đang bị bỏ lửng.
Dấu hiệu thứ hai là nhà không còn chỗ. Hàng chiếm phòng khách, gia đình bắt đầu khó chịu, bạn mất thời gian lục tìm hàng. Lúc đó một mặt bằng nhỏ vừa là kho vừa là tiệm có thể tiết kiệm nhiều thời gian hơn bạn nghĩ.
Dấu hiệu thứ ba là đơn hoàn vì khách không vừa, không đúng màu, không giống ảnh. Một nơi cho khách thử có thể giảm hẳn những đơn này.
Và dấu hiệu cuối, có lẽ quan trọng nhất, là bạn đã để dành đủ tiền để chịu được vài tháng vắng. Có khách mà không có tiền dự phòng thì vẫn chưa phải lúc. Bạn đang ở con đường nào, và dấu hiệu nào đã xuất hiện?
Câu hỏi thường gặp
Bán hàng qua mạng tại nhà có cần đăng ký kinh doanh không?
Tuỳ quy mô và cách bạn bán, có thể cần đăng ký hộ kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ thuế. Quy định cho người bán qua mạng đã và đang thay đổi, nên hãy hỏi chi cục thuế hoặc bộ phận một cửa ở phường để biết trường hợp của mình.
Bán qua mạng bao lâu thì biết món hàng có hợp không?
Không có mốc chung, nhưng bạn cần đủ lâu để có khách mua lần hai. Một người mua lần đầu có thể vì tò mò, người quay lại mua tiếp mới cho thấy món hàng thật sự có chỗ đứng.
Có nên mở cửa hàng khi bán qua mạng đang rất tốt?
Không bắt buộc. Nếu khách của bạn chủ yếu ở xa và không cần thử hàng, cửa hàng có khi chỉ thêm chi phí. Hãy mở tiệm khi nó giải quyết một vấn đề cụ thể như khách muốn xem hàng, thiếu chỗ chứa, hay đơn hoàn cao.
Ký gửi hàng ở tiệm người khác có lợi gì?
Bạn được đặt hàng trước mặt khách thật mà không phải thuê mặt bằng, và học được phản ứng của người mua. Đổi lại bạn chia phần lời, và cần thoả thuận rõ cách đối soát, hàng hư hỏng và thời hạn rút hàng.
Bán hàng qua mạng từ nhà có ảnh hưởng hàng xóm không?
Có thể, nếu người giao hàng ra vào liên tục, xe đậu chắn lối hay thùng hàng để ra ngoài. Giữ lối đi thông thoáng, hẹn giờ lấy hàng cố định và báo trước với hàng xóm là cách tránh phiền.
