Đợt nhập hàng đầu tiên cho tiệm mới nên rộng mẫu mà mỏng số lượng: nhiều lựa chọn để biết khách khu này thích gì, mỗi mẫu chỉ một ít để không ôm tồn, và giữ lại một phần tiền đáng kể để nhập bù ngay những món bán chạy. Lần nhập đầu là để học, chưa phải để kiếm lời.
Chào bạn, đây là Nhà Bán Lẻ. Người mở tiệm lần đầu hay rơi vào một trong hai cái bẫy. Hoặc nhập quá ít, kệ trống trơn, khách vào thấy nghèo nàn mà ra. Hoặc nhập quá nhiều vì nhà cung cấp nói lấy nhiều mới có giá tốt, rồi sau ba tháng một nửa số hàng vẫn nằm trên kệ. Tập này mình nói cách đi giữa hai cái bẫy đó.
Vì sao nên rộng mẫu mà mỏng số lượng?
Khi mới mở, bạn chưa biết khách của mình là ai. Bạn có dự đoán, nhưng dự đoán thường sai ở những chỗ không ngờ. Một chị mở tiệm đồ gia dụng ở Biên Hoà kể chị tưởng khách sẽ mua nồi chảo nhiều nhất, hoá ra thứ bán chạy nhất tháng đầu lại là hộp đựng thức ăn và móc treo.
Nhiều mẫu cho khách nhiều lựa chọn, và cho bạn nhiều thông tin. Mỗi mẫu bán được hay không là một câu trả lời về khách.
Mỏng số lượng giúp bạn không bị kẹt. Mẫu nào không ai mua, bạn chỉ mất một ít. Mẫu nào bán chạy, bạn nhập thêm.
Kệ vẫn có thể trông đầy đặn nếu bạn bày rộng ra, mỗi mẫu một khoảng thoáng, thay vì chồng nhiều chiếc một mẫu.
Có một cái giá phải trả: nhập ít thì giá mỗi món thường cao hơn một chút so với lấy nhiều. Mình coi phần chênh đó là học phí rẻ nhất mà tiệm mới có thể trả, rẻ hơn nhiều so với một kho hàng không ai mua.
Chia hàng thành hàng nền và hàng thử
Hàng nền là những món bạn gần như chắc chắn khách sẽ cần, bán đều quanh năm. Với tiệm tạp hoá là gạo, dầu ăn, nước mắm, mì gói. Với tiệm văn phòng phẩm là vở, bút bi, giấy in. Hàng nền nên chiếm phần lớn tiền nhập đợt đầu, và không được để hết.
Hàng thử là những món bạn nghĩ có thể bán được nhưng chưa chắc. Món mới lạ, mẫu thời trang, hàng hơi cao cấp hơn mức chung của khu. Nhập mỗi thứ rất ít, và theo dõi kỹ.
Còn một nhóm nhỏ nữa là hàng làm cho tiệm có điểm nhấn: vài món đẹp, nổi bật, đặt ở cửa sổ hay bàn đầu. Chúng có thể không bán nhiều, nhưng giúp khách nhớ tới tiệm.
Chia như vậy giúp bạn không dồn tiền vào những món mình thích mà khách chưa chắc thích.
Nhập theo cỡ và màu với quần áo, giày dép
Với hàng có cỡ, cái bẫy lớn nhất là nhập đều mọi cỡ. Thực tế, các cỡ ở giữa thường bán nhanh hơn nhiều so với cỡ quá nhỏ hay quá lớn. Nhưng cỡ nào là cỡ giữa thì tuỳ khách của bạn, học sinh khác dân văn phòng, thành phố khác vùng quê.
Nên với đợt đầu, mỗi mẫu nhập tập trung vào vài cỡ phổ biến, cỡ biên chỉ một hai chiếc. Ghi lại khách hỏi cỡ nào mà không có.
Màu sắc cũng vậy. Màu cơ bản như đen, trắng, be, xanh đậm thường an toàn. Màu nổi bật chỉ nên có ít, để làm đẹp kệ và thử phản ứng.
Sau vài tuần, bạn sẽ thấy một bức tranh rõ hơn nhiều về cỡ và màu mà khách khu mình mặc.
Nhập bù nhanh quan trọng hơn nhập nhiều
Thay vì ôm nhiều hàng để không bao giờ hết, hãy chọn nguồn hàng cho phép nhập lẻ và giao nhanh. Nhà cung cấp giao trong một hai ngày với đơn nhỏ đáng giá hơn nhà cung cấp rẻ hơn một chút nhưng phải lấy số lượng lớn.
Khi nói chuyện với nhà cung cấp, hãy hỏi rõ: đơn tối thiểu là bao nhiêu, giao mất bao lâu, có đổi được hàng chậm bán không, có cho gối đầu công nợ không. Mỗi câu trả lời ảnh hưởng tới việc bạn cần giữ bao nhiêu hàng trong tiệm.
Giữ lại một phần tiền cho đợt nhập bù là việc bắt buộc. Tuần đầu tiên, món nào hết trước là món bạn cần có ngay, không phải chờ gom đủ tiền.
Đừng để lời mời lấy nhiều thêm chút cho được giá tốt làm bạn quên rằng hàng nằm trên kệ cũng là tiền nằm chết.
Ghi chép để lần nhập sau đúng hơn
Đợt nhập đầu chỉ có giá trị nếu bạn học được từ nó. Hãy có một cuốn sổ nhỏ, hoặc một ghi chú trên điện thoại, ghi ba thứ trong tháng đầu.
Thứ nhất, món nào hết đầu tiên và hết sau bao lâu. Thứ hai, khách hỏi món gì mà tiệm không có, và hỏi bao nhiêu lần. Thứ ba, món nào sau hai tuần chưa có ai cầm lên.
Ba danh sách đó là bản đồ cho đợt nhập hàng tiếp theo. Món hết nhanh thì nhập thêm, món khách hỏi nhiều thì thử nhập, món không ai đụng thì đổi chỗ trưng bày hoặc không nhập lại.
Sau hai ba lần nhập như vậy, bạn sẽ hiểu khách của mình hơn bất kỳ lời khuyên nào. Bạn còn nhớ món đầu tiên mình bán được ở tiệm không?
Câu hỏi thường gặp
Vốn nhập hàng ban đầu nên chiếm bao nhiêu trong tổng vốn mở tiệm?
Không có tỷ lệ chung vì nó tuỳ ngành hàng và mặt bằng. Nguyên tắc là không chi hết vào sửa sang, và luôn giữ riêng một khoản để nhập bù cùng một khoản dự phòng cho vài tháng vận hành.
Có nên nhập hàng qua mạng từ các sàn bán sỉ không?
Có thể, nhất là để thử mẫu với số lượng ít. Nhưng nên đặt thử một lượng nhỏ trước để kiểm chất lượng, thời gian giao và cách xử lý hàng lỗi, rồi mới đặt nhiều.
Làm sao biết một mẫu hàng có hợp với khách khu mình?
Cách chắc nhất là nhập ít và xem khách phản ứng. Để ý không chỉ việc mua mà cả việc khách cầm lên xem, hỏi giá, hỏi màu khác. Món được hỏi nhiều mà không bán được có thể do giá hoặc do chưa đúng mẫu.
Nhập hàng ký gửi có lợi cho tiệm mới không?
Có lợi vì bạn chỉ trả tiền khi bán được, giảm rủi ro tồn kho. Đổi lại phần lời thường thấp hơn, và bạn cần thoả thuận rõ cách đối soát, thời hạn và trách nhiệm khi hàng hư hỏng.
Kệ trông trống khi nhập ít thì làm sao?
Bày rộng ra, mỗi mẫu một khoảng, dùng đạo cụ trưng bày để lấp chỗ, và thu hẹp khu trưng bày thay vì trải mỏng khắp tiệm. Một góc đầy đặn trông tốt hơn cả tiệm lưa thưa.
