Với hàng có hạn dùng, nguyên tắc cốt lõi là hàng vào trước bán trước: hàng mới xếp ra sau, hàng cũ đẩy lên trước. Kèm theo đó là đánh dấu hạn ở chỗ dễ thấy, kiểm hàng cận hạn mỗi tuần, và xử lý trước khi hết hạn. Hàng đã hết hạn thì bỏ đi, không bán, không sửa ngày, dù chỉ quá một hôm.
Chào bạn, đây là Nhà Bán Lẻ. Tiệm tạp hoá, tiệm bánh, tiệm mẹ và bé, tiệm mỹ phẩm đều sống chung với hạn dùng. Nó là thứ âm thầm ăn mòn lời nhiều nhất, và cũng là thứ có thể làm mất uy tín nhanh nhất. Một khách mua phải hộp sữa hết hạn sẽ kể cho cả khu biết.
Hàng vào trước bán trước: nghe dễ mà làm khó
Nguyên tắc thì ai cũng biết, nhưng thực tế có hai lực kéo ngược. Thứ nhất là người xếp hàng. Khi hàng mới về, cách nhanh nhất là đặt ngay lên phía trước kệ. Muốn làm đúng, phải lấy hàng cũ ra, đặt hàng mới vào sau, rồi xếp hàng cũ lên trước. Mất thêm thời gian, nhất là khi đang bận.
Thứ hai là khách. Nhiều khách biết mẹo và với tay lấy hộp phía sau, vì biết hàng mới thường ở đó. Bạn không cấm được khách, nhưng nếu hàng phía trước và phía sau hạn dùng gần nhau, khách không còn lý do để lục.
Cách làm tốt là dạy cho mọi người xếp hàng trong tiệm cùng một thói quen, và kiểm tra ngẫu nhiên. Chỉ cần một người làm tắt vài lần là hàng cũ bị kẹt lại phía sau.
Tủ mát và kệ nên thiết kế sao cho dễ lấy hàng từ phía sau vào nếu được, để việc xếp đúng ít tốn công hơn.
Đánh dấu hạn dùng cho dễ nhìn
Hạn dùng in trên bao bì thường nhỏ, ở vị trí khó đọc, mỗi hãng in một kiểu. Đọc từng hộp mỗi lần kiểm tra rất mất thời gian.
Nhiều tiệm dùng cách dán chấm màu: mỗi tháng hết hạn một màu, dán ở góc dễ nhìn của thùng hoặc của kệ. Nhìn một lượt là biết khu nào có hàng sắp hết hạn.
Khi nhận hàng, hãy kiểm hạn dùng ngay tại chỗ. Nếu nhà cung cấp giao hàng hạn quá ngắn so với tốc độ bán của bạn, hãy từ chối hoặc thoả thuận lại. Hàng về tiệm đã gần hết hạn là rủi ro bạn không nên nhận.
Ghi hạn dùng của những lô hàng giá trị cao vào sổ hoặc phần mềm, để có thể xem trước những gì sắp đến hạn.
Kiểm hàng cận hạn mỗi tuần
Chọn một buổi cố định trong tuần, đi một vòng kiểm tra hạn dùng. Không cần đọc từng món, chỉ cần tìm những chấm màu của tháng này và tháng sau, hoặc xem danh sách trong sổ.
Những món còn khoảng vài tuần tới hạn, tuỳ loại hàng, là hàng cận hạn cần xử lý. Đừng chờ tới những ngày cuối, lúc đó giảm giá mấy cũng khó bán.
Với thực phẩm tươi như bánh mì, bánh ngọt, sữa chua, hạn dùng chỉ vài ngày, việc kiểm phải làm mỗi ngày, thường vào sáng sớm hoặc cuối ngày.
Bạn cũng cần để ý dấu hiệu hư hỏng trước hạn: bao bì phồng, rò rỉ, có mùi lạ, mốc. Hàng như vậy phải bỏ ngay dù hạn dùng còn dài.
Một mẹo nhỏ là kiểm kèm với việc lau kệ. Khi đã phải nhấc từng món lên để lau, bạn nhìn luôn hạn dùng và tình trạng bao bì, không mất thêm bao nhiêu thời gian. Hai việc gộp một, và kệ cũng sạch hơn.
Xử lý hàng cận hạn và hàng hết hạn
Hàng cận hạn còn an toàn thì có thể giảm giá để bán nhanh, nhưng phải nói rõ với khách. Đặt ở một khu riêng, ghi rõ hàng cận hạn, giá bao nhiêu. Nhiều khách sẵn lòng mua nếu họ dùng ngay, và họ đánh giá cao sự thẳng thắn của bạn.
Nếu có thoả thuận với nhà cung cấp về đổi hàng cận hạn, hãy tận dụng. Một số nơi nhận lại hoặc đổi hàng mới, nhất là với hàng bán chậm.
Hàng đã hết hạn thì loại ra, ghi vào sổ hàng hỏng, và huỷ. Tuyệt đối không bán, không sửa hay dán đè hạn dùng. Ngoài chuyện đạo đức và sức khoẻ của khách, việc này có thể vi phạm quy định về an toàn thực phẩm và bị xử lý nặng.
Cân nhắc việc tặng thực phẩm cận hạn còn an toàn cho các bếp ăn từ thiện. Bạn giảm được lãng phí, và nếu làm đúng cách, không ảnh hưởng gì đến uy tín.
Bảo quản đúng để hàng không hỏng sớm
Hạn dùng in trên bao bì chỉ đúng khi hàng được bảo quản đúng cách. Ở xứ nóng ẩm như mình, nhiều hàng hỏng trước hạn vì để sai chỗ.
Tránh để nắng chiếu trực tiếp vào kệ hàng, nhất là kệ gần cửa kính. Đồ uống, dầu ăn, bánh kẹo có sô cô la rất dễ biến chất vì nóng.
Tủ mát phải giữ đúng nhiệt độ theo hướng dẫn của hàng, đừng nhét quá đầy làm khí lạnh không lưu thông. Kiểm tra nhiệt độ tủ hằng ngày, nhất là những hôm cúp điện.
Mùa mưa, kho dễ ẩm mốc. Kê hàng lên pallet hoặc kệ cách sàn, cách tường, và giữ kho thông thoáng. Cuối cùng, cách tốt nhất để ít hàng hết hạn là nhập theo tốc độ bán thật, đừng ôm nhiều vì được giá tốt.
Câu hỏi thường gặp
Bán hàng cận hạn có vi phạm quy định không?
Hàng còn trong hạn dùng và được bảo quản đúng thì được bán. Điều cần làm là thông tin rõ ràng cho khách về hạn dùng. Với các quy định cụ thể về an toàn thực phẩm, hãy hỏi cơ quan quản lý tại địa phương.
Hàng hết hạn nên huỷ thế nào?
Tách riêng, ghi sổ, và huỷ theo cách không để người khác lấy lại sử dụng hoặc bán. Với số lượng lớn hoặc hàng đặc biệt, hỏi nhà cung cấp hoặc cơ quan môi trường địa phương về cách xử lý phù hợp.
Làm sao giảm số hàng hết hạn phải bỏ?
Nhập theo tốc độ bán thật, kiểm hạn dùng khi nhận hàng, xếp hàng vào trước bán trước, và xử lý hàng cận hạn sớm. Theo dõi những món hay bị bỏ để giảm lượng nhập.
Tủ mát có cần kiểm tra nhiệt độ mỗi ngày không?
Nên. Một chiếc nhiệt kế nhỏ trong tủ và thói quen nhìn mỗi sáng giúp bạn phát hiện sớm khi tủ có vấn đề, trước khi cả tủ hàng bị hỏng.
Khách phát hiện hàng hết hạn trên kệ thì xử lý sao?
Xin lỗi thật lòng, cảm ơn khách đã báo, gỡ ngay hàng đó xuống và kiểm tra toàn bộ lô cùng loại. Nếu khách đã mua, hoàn tiền hoặc đổi hàng mới ngay.
