Thay trưng bày theo mùa không có nghĩa là làm lại cả tiệm. Bạn chỉ cần đổi ba điểm mà khách nhìn nhiều nhất: cửa sổ hoặc khoảng trước cửa, cái bàn hay kệ đầu tiên khi bước vào, và khu quanh quầy thu ngân. Lên lịch trước cho cả năm, dùng đồ trang trí cất lại được, và dọn đúng lúc khi hết dịp.
Chào bạn, đây là Nhà Bán Lẻ. Có những tiệm trang trí Tết rực rỡ đến tận tháng ba, bong bóng xẹp, dây kim tuyến bạc màu. Và cũng có những tiệm quanh năm không đổi một thứ gì, khách quen đi qua không còn nhìn vào nữa. Tập này mình nói về cách ở giữa, để tiệm luôn có gì đó mới mà không tốn nhiều tiền và công.
Chỉ đổi ba điểm nhấn thay vì cả tiệm
Khách nhìn tiệm bạn chủ yếu ở ba chỗ. Cửa sổ hoặc khoảng trước cửa, là thứ người đi ngang thấy. Bàn hoặc kệ đầu tiên khi bước vào, là thứ khách nhìn khi mắt vừa quen ánh sáng. Và quầy thu ngân, nơi khách đứng chờ.
Đổi ba điểm này là đủ để tiệm có không khí mới. Phần còn lại giữ nguyên để khách quen vẫn tìm được hàng ở chỗ cũ.
Với mỗi dịp, hãy chọn một ý chính. Mùa tựu trường là cặp sách và bao tập. Trung thu là đèn lồng và bánh. Mùa mưa là áo mưa, dù, ủng. Một ý rõ ràng dễ nhìn hơn nhiều thứ lặt vặt.
Nếu tiệm quá nhỏ, chỉ cần đổi cửa sổ thôi cũng đã khác.
Lên lịch mùa bán hàng cho cả năm
Mỗi năm có những dịp lặp lại. Tết Nguyên đán, rằm tháng Giêng, ngày tám tháng ba, mùa hè, mùa tựu trường, Trung thu, ngày hai mươi tháng mười, Giáng sinh và cuối năm. Tuỳ loại hàng, có dịp quan trọng, có dịp bỏ qua được.
Hãy viết ra một tờ lịch, đánh dấu những dịp hợp với hàng của bạn, và ghi ngày bắt đầu chuẩn bị. Thường nên đổi trưng bày sớm vài tuần trước dịp, vì khách bắt đầu nghĩ và mua sắm trước đó.
Ngoài lễ, còn có mùa theo thời tiết và theo vùng. Miền Nam có mùa mưa dài, miền Bắc có mùa lạnh. Tết ở miền Nam gắn với mai vàng, ở miền Bắc gắn với đào. Những chi tiết này làm khách thấy tiệm gần gũi.
Tờ lịch này cũng là lịch nhập hàng. Trang trí cho Trung thu mà kệ không có hàng Trung thu thì chỉ là trang trí cho vui.
Đồ trang trí ít tốn mà dùng lại được
Mua đồ trang trí rẻ dùng một lần rồi bỏ nghe thì tiết kiệm, nhưng cộng qua nhiều năm lại tốn hơn, và thường trông kém. Nên đầu tư vào vài thứ bền, cất được, dùng lại mỗi năm: đèn dây, khung treo, giỏ mây, vải phông, cành hoa giả chất lượng tốt.
Chính món hàng của bạn là đồ trang trí tốt nhất. Một tháp hộp quà xếp khéo, một kệ áo cùng tông màu, một giỏ trái cây đầy màu sắc thu hút hơn nhiều so với bong bóng.
Hãy có một thùng riêng cho mỗi dịp, dán tên lên, cất gọn sau khi dùng. Năm sau lấy ra là có ngay, không phải chạy đi mua lại.
Nếu biết một chút về vẽ tay, một tấm bảng đen viết lời chúc bằng phấn màu là thứ rẻ nhất mà nhiều khách thích nhất.
Đổi cả hàng chứ không chỉ đổi trang trí
Trưng bày theo mùa hiệu quả nhất khi nó đi kèm với hàng theo mùa. Khách thấy đèn lồng ở cửa sổ và vào tiệm để tìm đèn lồng. Nếu chỉ có đèn lồng trang trí mà không bán, họ thất vọng.
Mỗi dịp, hãy chọn vài món chủ lực đặt ở ba điểm nhấn. Những món bổ sung liên quan đặt gần đó. Ví dụ mùa tựu trường: cặp sách ở cửa sổ, bộ bao tập nhãn vở ở bàn đầu, bút và thước cạnh quầy.
Hàng theo mùa có rủi ro tồn kho sau khi hết dịp. Nhập vừa phải, và nghĩ trước cách xử lý phần còn lại, như giảm giá cuối mùa hay cất cho năm sau nếu hàng không hư hỏng và không lỗi mốt.
Nếu hàng của bạn không có gì thay đổi theo mùa, bạn vẫn có thể đổi cách kể chuyện. Tiệm đồ gia dụng mùa Tết bày bộ ấm chén tiếp khách, mùa hè bày bình nước và hộp đựng đồ đi chơi.
Dọn đúng lúc sau khi hết dịp
Đây là bước hay bị quên nhất. Trang trí Tết mà còn treo đến giữa tháng hai âm lịch, đồ Giáng sinh còn tới tận Tết, làm tiệm trông như bị bỏ quên.
Hãy ghi luôn ngày dọn vào lịch, ngay khi ghi ngày bắt đầu. Thường là vài ngày sau khi dịp kết thúc.
Giữa hai dịp lớn, tiệm cần một trưng bày trung tính, sạch sẽ, tập trung vào hàng bán chạy quanh năm. Khoảng lặng này cũng giúp lần trang trí tiếp theo nổi bật hơn.
Khách quen có thể không nói ra, nhưng họ cảm nhận được một tiệm luôn sống theo nhịp của khu phố. Bạn nghĩ dịp nào trong năm tới là dịp đáng làm nhất cho tiệm của mình?
Câu hỏi thường gặp
Nên trang trí Tết cho cửa hàng từ lúc nào?
Nhiều tiệm bắt đầu vài tuần trước Tết, khi khách bắt đầu sắm sửa. Quá sớm thì khách chưa có tâm trạng, quá muộn thì bỏ lỡ những ngày mua sắm đầu tiên. Hãy quan sát các tiệm quanh khu và điều chỉnh theo nhịp của khách mình.
Tiệm không bán hàng Tết có cần trang trí Tết không?
Không bắt buộc, nhưng một chút không khí Tết giúp tiệm hoà vào nhịp chung và khách thấy thân thiện. Chỉ cần vài chi tiết ở cửa và quầy là đủ, không cần tốn nhiều.
Làm sao trưng bày theo mùa khi tiệm rất nhỏ?
Tập trung vào đúng một điểm, thường là cửa sổ hoặc kệ đầu tiên. Một điểm làm kỹ hiệu quả hơn nhiều điểm làm sơ sài.
Hàng theo mùa còn dư sau dịp lễ nên làm gì?
Hàng không hư và không lỗi mốt có thể cất cho năm sau nếu có chỗ chứa. Hàng khó giữ thì giảm giá ngay sau dịp để thu tiền về, đừng để nằm trên kệ quá lâu làm tiệm trông lỗi thời.
Trang trí cửa hàng có cần xin phép không?
Trang trí bên trong và trong phạm vi nhà mình thường không cần. Nhưng treo băng rôn, bảng quảng cáo lớn ra ngoài hoặc lấn vỉa hè có thể phải tuân theo quy định địa phương, bạn nên hỏi phường trước.
