Lời thật của một đơn hàng trên sàn là giá bán trừ đi giá vốn, trừ đi mọi lớp phí sàn thu, phần giảm giá mà tiệm tự chịu, chi phí bao bì và công gói, phần phí giao hàng tiệm gánh cho khách, chi phí quảng cáo trong sàn chia theo số đơn, và một khoản dự phòng cho hàng bị hoàn. Số tiền sàn chuyển về tài khoản chưa phải là lời.
Chào bạn, đây là Nhà Bán Lẻ. Một anh bán phụ kiện điện thoại kể với mình rằng tháng đầu trên sàn anh vui lắm, đơn về liên tục. Cuối tháng ngồi cộng lại, anh phát hiện mình đã làm không công cả tháng, có món còn lỗ. Không phải anh tính sai giá, mà anh không tính hết những thứ âm thầm trừ đi trên mỗi đơn. Tập này mình cùng liệt kê những thứ đó.
Vì sao số tiền về tài khoản chưa phải là lời?
Khi một đơn hoàn tất, sàn chuyển cho bạn một khoản tiền sau khi đã trừ một số phí. Nhiều người nhìn khoản đó, trừ giá vốn, và nghĩ đó là lời. Nhưng còn nhiều chi phí khác không đi qua sàn mà bạn tự trả.
Băng keo, hộp, màng xốp, giấy in vận đơn. Thời gian của bạn hay của người phụ ngồi gói. Tiền quảng cáo trong sàn trả theo tháng. Những đơn bị hoàn về, hàng bị móp. Những thứ này không hiện trên màn hình đơn hàng.
Nếu không tính, bạn có thể bán rất nhiều mà vẫn lỗ, và càng bán nhiều càng lỗ nhiều.
Cách duy nhất để biết chắc là tự làm một bảng tính cho từng món, liệt kê đủ mọi khoản.
Các lớp phí sàn cần liệt kê
Mỗi sàn có cách thu phí riêng, và mức phí thay đổi theo thời gian, nên mình không nêu con số ở đây. Nhưng các loại phí thường gặp có thể gom thành vài nhóm, bạn hãy đối chiếu với điều khoản hiện hành của sàn mình bán.
Nhóm thứ nhất là phí tính theo phần trên giá trị đơn, thường gọi là phí cố định hay phí hoa hồng, có thể khác nhau theo ngành hàng. Nhóm thứ hai là phí thanh toán. Nhóm thứ ba là phí dịch vụ khi bạn tham gia các chương trình như miễn phí vận chuyển cho khách hay hoàn tiền.
Ngoài ra còn có những khoản phát sinh khác tuỳ sàn và tuỳ lúc. Đọc kỹ bảng kê chi tiết của vài đơn đã hoàn tất để biết chính xác sàn đã trừ những gì.
Lưu ý là nhiều phí tính trên giá bán sau giảm hoặc trên tổng đơn, nên khi bạn giảm giá hay tham gia chương trình, phí cũng thay đổi theo.
Chi phí ngoài sàn mà bạn tự trả
Bao bì: hộp giấy, túi niêm phong, băng keo, màng xốp hơi, giấy gói, thiệp cảm ơn nếu có. Mỗi món nhỏ, nhưng nhân với số đơn thì không nhỏ.
Công gói hàng: nếu bạn thuê người, đó là tiền lương. Nếu bạn tự làm, đó là thời gian của bạn, và thời gian đó lẽ ra có thể dùng cho việc khác. Hãy ước lượng một đơn mất bao lâu để gói, và quy ra tiền.
Phí giao hàng tiệm gánh: nhiều khi để cạnh tranh, tiệm hỗ trợ một phần phí giao cho khách. Phần đó cũng là chi phí của đơn.
Quảng cáo trong sàn: nếu bạn trả tiền để món hàng hiện lên cao hơn trong kết quả tìm kiếm, hãy chia tổng tiền quảng cáo mỗi tháng cho số đơn có được, để biết mỗi đơn gánh bao nhiêu.
Hàng hoàn, hư hỏng và những đơn không thành
Không phải đơn nào cũng thành công. Có đơn khách huỷ, có đơn khách không nhận, có đơn khách trả lại vì không vừa, không giống mô tả, hoặc vì đổi ý. Mỗi đơn như vậy thường tốn phí giao chiều đi, có khi cả chiều về, và bao bì bị bỏ.
Hàng hoàn về đôi khi bị móp, bẩn, mất phụ kiện, không bán lại được như mới. Đó là tổn thất thật.
Để tính đúng, hãy theo dõi trong vài tháng xem trung bình cứ bao nhiêu đơn thì có một đơn hoàn, và mỗi đơn hoàn tốn bao nhiêu. Rồi chia tổn thất đó ra cho các đơn thành công như một khoản dự phòng.
Nếu một món có tỷ lệ hoàn cao bất thường, đó là dấu hiệu cần xem lại mô tả, ảnh, bảng cỡ, hoặc chất lượng của chính món đó.
Lập bảng tính cho từng món và cập nhật đều
Làm một bảng tính đơn giản, mỗi món một dòng. Các cột: giá bán, giá vốn, từng loại phí sàn, bao bì, công gói, phí giao tiệm gánh, quảng cáo chia theo đơn, dự phòng hoàn hàng, và cột cuối là lời thật.
Nhìn cột cuối, bạn sẽ thấy ngay món nào lời tốt, món nào lời mỏng, món nào lỗ. Có khi món bán chạy nhất lại là món lỗ, vì bạn đặt giá thấp để cạnh tranh.
Từ đó, tính luôn giá bán tối thiểu cho mỗi món để hoà vốn. Khi sàn mời tham gia chương trình giảm giá, bạn biết ngay mức giảm nào còn lời, mức nào không.
Cập nhật bảng mỗi khi sàn thay đổi phí, khi giá nhập thay đổi, hoặc định kỳ vài tháng một lần. Bảng tính này không làm bạn bán nhiều hơn, nhưng nó giúp bạn không bán nhiều một cách vô ích. Bạn đã biết chắc món bán chạy nhất của mình lời bao nhiêu chưa?
Câu hỏi thường gặp
Phí sàn thương mại điện tử hiện nay là bao nhiêu?
Mức phí thay đổi theo từng sàn, từng ngành hàng và từng thời điểm, nên không có con số cố định. Hãy xem mục dành cho người bán trên chính sàn đó và bảng kê chi tiết của các đơn đã hoàn tất để biết chính xác.
Có nên tính công gói hàng của chính mình vào chi phí?
Nên, dù bạn không trả lương cho chính mình. Nếu không tính, bạn sẽ đánh giá sai lời thật, và khi tiệm lớn lên phải thuê người, chi phí đó sẽ bất ngờ xuất hiện.
Tỷ lệ hoàn hàng bao nhiêu là bình thường?
Tuỳ ngành hàng: quần áo, giày dép thường cao hơn đồ gia dụng hay văn phòng phẩm. Quan trọng là theo dõi tỷ lệ của chính tiệm mình qua thời gian và tìm hiểu nguyên nhân những đơn hoàn.
Tham gia chương trình khuyến mãi của sàn có làm giảm lời không?
Thường có, vì bạn giảm giá và có thể trả thêm phí dịch vụ. Đổi lại có thể được nhiều người thấy hơn. Hãy tính lời thật với mức giảm đó trước khi đăng ký.
Dùng phần mềm hay bảng tính để tính lời trên sàn?
Với tiệm nhỏ ít món, bảng tính tự làm là đủ và giúp bạn hiểu rõ từng khoản. Khi có nhiều món, nhiều sàn, phần mềm quản lý bán hàng có kết nối sàn giúp tổng hợp nhanh hơn.
